0-9

A

Ailbrisiad

Ailbrisiad yw'r broses reolaidd a gynhelir bob pum mlynedd i ailasesu pob gwerth ardrethol.

Annomestig

Eiddo (neu ran o eiddo) a ddefnyddir at ddibenion busnes neu ddibenion annomestig eraill.

Apêl

Mae'r broses apelio yn dechrau drwy wneud cynnig i VOA. Os na chytunir ar y cynnig o fewn 3 mis, bydd yn troi'n apêl i'rTribiwnlys Prisio annibynnol.

Ardaloedd

Dull o fesur a rhannu safleoedd masnachu i'w prisio.

Ardrethu annomestig

Y system ardrethu eiddo sy'n ategu ardrethi busnes. Weithiau caiff ei galw'n NDR neu'n NNDR (Ardrethu Annomestig Cenedlaethol).

Arolwg

Data'r arolwg yw'r wybodaeth sydd gennym am eich eiddo. Mae hyn yn cynnwys manylion am y broses adeiladu, yr ardaloedd a gyfrifwyd a materion eraill sy'n effeithio ar y gwerth megis system wresogi, system aerdymheru, safle a pheirianwaith, ac ati.

Asesu

Gelwir y manylion yn y rhestri adrethi yn asesiadau.

Asiant

Fel arfer, mae asiant, neu asiant ardrethi yn syrfëwr ardrethi proffesiynol sy'n eich cynrychioli i VOA.

Awdurdod bilio

Yr awdurdod bilio yw'r cyngor lleol neu'r awdurdod unedol sy'n cyfrifo a chasglu eich bil ardrethi busnes.

B

C

Cod yr awdurdod bilio

Mae hwn yn god unigryw ar gyfer pob awdurdod bilio.

Cod SCAT

Eiddo sydd o ‘ddefnydd cymysg'′. Mae'n cyfuno defnydd domestig a defnydd annomestig. Weithiau caiff ei alw'n 'comp' yn Saesneg (talfyriad o 'composite').

Cymysg

Eiddo sydd o 'ddefnydd cymysg'. Mae'n cyfuno defnydd domestig a defnydd annomestig.

Cynllun prisio

Mae cynllun prisio yn manylu sut rydym yn prisio math arbennig o eiddo mewn lleoliad penodol.

Cynnig

Weithiau caiff ei alw'n 'gynnig i newid y rhestr'. Hwn yw cam cyntaf y broses apelio lle y byddwch chi, neu eich asiant, yn cyflwyno cynnig i VOA.

Cytuno

Mae hyn yn dangos y cytunwyd ar apêl .

D

Disgrifiad

Mae hwn yn ddisgrifiad cryno o'r math o eiddo.

Domestig

Eiddo (neu ran o eiddo) a ddefnyddir fel unig neu brif breswylfa.

Dyddiad dechrau

Dyma'r dyddiad pan fydd VOA yn cysylltu â'r unigolyn a wnaeth apêl er mwyn ei drafod.

Dyddiad dod i rym

Y dyddiad dod i rym yw'r dyddiad y bydd unrhyw newidiadau i'r gwerth ardrethol yn dechrau.

Dyddiad newid y rhestr

Hwn yw'r dyddiad y gwnaed unrhyw newidiadau i'r rhestr adrethi gan VOA. Mae hwn yn wahanol i'r dyddiad prisio a'r dyddiad dod i rym.

Dyddiad prisio rhagflaenol

Y dyddiad prisio. Weithiau caiff ei alw'n ddyddiad prisio rhagflaenol. Hwn yw'r dyddiad prisio cyffredinol a ddefnyddir yn ystod yr ailbrisiad.

Dyddiad targed

Mae'n rhaid cytuno ar apêl erbyn y dyddiad hwn. Oni cheir cytundeb erbyn y dyddiad hwn, caiff yr apêl ei throsglwyddo i'r Tribiwnlys Prisio.

E

Eiddo

Yr arwynebedd a gynhwysir mewn hereditament. Gall hyn gynnwys adeiladau, tir, meysydd parcio, iardiau, ystafelloedd storio a chyfleusterau eraill sydd o fewn i ffiniau'r eiddo.

EPRR

Rhyddhad ardrethi eiddo gwag.

F

G

Gwerth ardrethol

Ein hasesiad o werth rhentu'r eiddo ar y farchnad agored ar y dyddiad prisio.

Gwneuthurwr

Yr unigolyn sy'n apelio.

H

Hereditament

Graddau'r eiddo a gynhwysir o fewn un cofnod mewn rhestr ardrethi.

I

Is-raglen

Caiff pob apêl ei bennu ar gyfer is-raglen.

J

K

L

Lluosydd

Y lluosydd yw'r swm ymhob punt y byddwch yn ei dalu yn y gwerth ardrethol.

M

N

O

P

PDESC

Mae hwn yn god alffaniwmerig sy'n nodi defnydd eiddo. Gweler y Disgrifiad.

POA

Rhaglennu apeliadau. Amserlen yw hon sy'n nodi pryd yr ymdrinnir ag apêl .

Prisiad cryno

Mae prisiad cryno yn rhestru eich gwerth ardrethol. Ar gyfer y rhan fwyaf o fathau o eiddo mae hefyd yn manylu'r wybodaeth a ddefnyddiwyd gennym i gyfrifo'r gwerth ardrethol. Yn ystod ailbrisiad caiff prisiadau eu dosbarthu ar bapur ar yr un pryd ag y caiff y rhestr ddrafft ei chyhoeddi ar-lein.

Prisio

Y broses o asesu gwerth ardrethol eiddo.

Q

R

Rhestr ardrethi

Y rhestr ardrethi yw ein rhestr, un ar gyfer pob awdurdod bilio, sy'n cynnwys pob eiddo busnes a phob eiddo annomestig yng Nghymru a Lloegr.

Rhestr ddrafft

Caiff fersiwn ddrafft o'r rhestr ardrethi ar gyfer pob awdurdod bilio ei chyhoeddi chwe mis cyn i'r rhestr gyflawn ddod i rym yn ystod ailbrisiad.

Rhestr gyflawn

Dyma'r rhestr ardrethi ar gyfer pob awdurdod bilio wrth iddi ddod i rym yn ystod ailbrisiad.

Rhif cyfeirnod y swyddog prisio

Hwn yw rhif cyfeirnod unigryw VOA ar gyfer apêl. Dylech ddyfynnu'r rhif hwn wrth gysylltu â ni am apêl benodol.

Rhif cyfeirnod yr awdurdod bilio

Mae hwn yn god unigryw ar gyfer pob eiddo o fewn awdurdod bilio.

RV

Weithiau, gelwir y gwerth ardrethol yn RV.

S

Sail ar gyfer apelio

Y rhesymau pam eich bod am apelio yn erbyn y gwerth ardrethol.

SBRR

Rhyddhad ardrethi busnesau bach.

SPROG

Gweler is-raglen.

SV

Y prisiad cryno.

Swyddog prisio

Each appeal is assigned to a sub-programme.

Summary valuation

Y swyddog statudol sy'n gyfrifol am gasglu a chynnal y rhestr ardrethi ar gyfer awdurdodau bilio yn ei ardal.

T

Trethdalwr

Yr unigolyn y mae'n ofynnol iddo dalu'r bil ardrethi busnes ar gyfer yr eiddo. Hwn yw'r meddiannwr, oni bai bod yr eiddo'n wag, ac os felly cyfrifoldeb y perchennog ydyw.

Tribiwnlys Prisio

Mae'r Tribiwnlys Prisio yn dribiwnlys annibynnol sy'n gwrando apeliadau . Weithiau caiff ei alw'n VT.

U

UBR

Y lluosydd ardrethi busnes.

V

VT

Y Tribiwnlys Prisio.

Ychwanegiadau eraill

Rhannau o eiddo na chânt eu dangos fel rhan o fanylion y prif lety, megis tir.

W

X

Y

Z